W ochronie przyrody i środowiska niezwykle ważną sprawą jest znajomość obowiązującego prawa zarówno na poziomie krajowym jak i wspólnotowym. Poniżej wskazujemy na najważniejsze akty prawne, których znajomość dla współczesnego przyrodnika staje się wręcz nieodzowna. Kluczowe akty prawa krajowego w ochronie środowiska to:

Ustawa – Prawo ochrony środowiska (Poś) oraz akty wykonawcze do ustawy

  • Rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko

  • Rozporządzenie w sprawie sposobu udostępniania informacji o środowisku
  • Rozporządzenie w sprawie wzoru publicznie dostępnego wykazu danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie
  • Rozporządzenie w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, lotnisk oraz portów, które powinny być przekazywane właściwym organom ochrony środowiska, oraz terminów i sposobów ich prezentacji
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 ze zm.) obowiązuje od 15 listopada 2008 r.
Ustawa o ochronie przyrody oraz akty wykonawcze do ustawy
  • Rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000
  • Rozporządzenie w sprawie typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, wymagających ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000
  • Rozporządzenie w sprawie obrączkowania ptaków
  • Rozporządzenie w sprawie zezwoleń na przewożenie przez granicę państwa określonych roślin i zwierząt
  • Rozporządzenie w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną
  • Rozporządzenie w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną
  • Rozporządzenie w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną
Ustawa o ochronie zwierząt 
  • Rozporządzenie w sprawie wykazu ras psów uznawanych za agresywne
Ustawa – Prawo wodne 
Ustawa – Prawo geologiczne i górnicze 
Ustawa o lasach 
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych 
Ustawa – Prawo łowieckie
  • Rozporządzenie w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne
  • Rozporządzenie w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych
  • Rozporządzenie w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne
Ustawa o odpadach
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa – Prawo budowlane
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego
Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
  • Rozporządzenie w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku
Rozporządzenia Wojewody i uchwały Rad Gmin w sprawie ustanowienia form ochrony na obszarze województwa bądź gminy 
OChK 
  • Rozporządzenie WM w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki
  • Rozporządzenie WM w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec
  • Rozporządzenie WM w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Rzeki Jeziorki 
  • Rozporządzenie WM w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Lasy przysusko-szydłowieckie 
  • Rozporządzenie WM w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Solec nad Wisłą 
  • Rozporządzenie WM w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Zwolenki 
  • Uchwała RM w sprawie OChK Dolina Kosówki 

Pomniki przyrody  

  • Rozporządzenie WM w sprawie wprowadzenia pomników przyrody 
  • Rozporządzenie WM w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu radomskiego 
  • Rozporządzenie WM w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu białobrzeskiego 
  • Rozporządzenie WM w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu kozienickiego 
  • Rozporządzenie WM w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu grójeckiego 
  • Rozporządzenie WM w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu szydłowieckiego 
  • Rozporządzenie WM w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu zwoleńskiego 
  • Rozporządzenie WM w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu lipskiego 
  • Rozporządzenie WM w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu przysuskiego 
Lista gatunków  
  • Rozporządzenie WM w sprawie określenia listy gatunków zwierząt rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową w województwie mazowieckim, zakazów oraz odstępstw od tych zakazów
Użytki ekologiczne  
  • Rozporządzenie WM w sprawie wprowadzenia użytków ekologicznych na terenie województwa mazowieckiego 
Rezerwaty przyrody  
  • Rozporządzenie WM w sprawie utworzenia rezerwatów przyrody na terenie województwa mazowieckiego 
  • Rozporządzenie WM w sprawie rezerwatu przyrody Modrzewina 
  • Rozporządzenie WM w sprawie uznania za rezerwat przyrody pod nazwą Okólny Ług 
  • Rozporządzenie WM w sprawie uznania za rezerwat przyrody Guść 
  • Rozporządzenie WM w sprawie rezerwatu przyrody Sokół 
Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe 
  • Rozporządzenie WM w sprawie zespołu przyrodniczo - krajobrazowego Dolina Rzeki Mogielanki
Konwencja o  międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięcie
Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013 – Wytyczne w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych
Konwencja z Aarhus
Uchwały Rady Miejskiej w Radomiu 
  • w sprawie uznania za pomniki przyrody 12 drzew na terenie zespołu pałacowo-parkowego w Wośnikach
  • w sprawie uznania za pomnik przyrody "Starodrzew Nowego Ogrodu w Radomiu" 26 drzew pamiętających czasy zakładania parku im. T. Kościuszki w Radomiu w tymże parku
Podstawowe akty prawa wspólnotowego 
  • dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (dyrektywa SOOŚ)
  • dyrektywa Rady nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (dyrektywa OOŚ)
  • dyrektywa Rady nr 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. nr 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dyrektywa siedliskowa)
  • dyrektywa Rady nr 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (dyrektywa ptasia)

opracowali
Jacek Słupek
Robert Małysa

Wzory pism na podstawie których, można tworzyć własne dokumenty adresowane do konkretnych instytucji dostepne są na stronie TRYTON – Towarzystwa Ochrony Herpetofauny: http://www.tryton.waw.pl/index.php/wzory-pism-i-szablony-dokumentow