W zeszły piątek w sali audiowizualnej Działu Przyrody Muzeum Okręgowego odbyło się pierwsze otwarte spotkanie Klubu Przyrodników Regionu Radomskiego. Spotkanie obracało się wokół tematyki ochrony przyrody w naszym mieście.

Kilka minut po godzinie osiemnastej Prezes Klubu Łukasz Stępień przywitał licznie zgromadzonych gości i zapowiedział pierwszego prelegenta. Wystąpienie dotyczyło szeroko relacjonowanej w lokalnych mediach sprawy zniszczenia siedliska zgniotka cynobrowego nad Mleczną. Na początku prelegent przedstawił biologię i rozmieszczenie w Polsce tego rzadkiego gatunku. Następnie zgromadzeni goście usłyszeli relację z niespodziewanego odkrycia i historię zniszczenia siedliska. Referent zauważył, że występowanie unikalnego gatunku w dolinie Mlecznej wskazuje na wysoki stopień przyrodniczego zachowania tego miejsca oraz jego rolę jako korytarza ekologicznego. Przywołano opinię specjalistów z Małopolski, którzy niedawno pracowali nad inwentaryzacją przyrodniczą doliny Mlecznej. Wyrazili pogląd, że rozległa, tak dobrze zachowana przyrodniczo dolina rzeczna w centrum miasta była dla nich zaskoczeniem i jest – w ich opinii - dużym walorem naszego miasta.

Po wystąpieniu rozpoczęła się dyskusja. Jedno pytań z sali dotyczyło celowości ochrony zgniotka. Zwrócono uwagę, że owad zniknąłby z siedliska również w wyniku naturalnych procesów. Topole, w których żył, były martwe i w ciągu następnych lat siedlisko uległoby całkowitemu przekształceniu. W tym miejscu pojawiły się dwa wątki. Wiceprezes klubu Jacek Słupek zwrócił uwagę, że zadrzewienie topolowe znajduje się w granicach parku kulturowego, który ma łączyć wysokie walory kulturowe z walorami przyrodniczymi. Prywatne działki w granicach parku są przeznaczone do wykupu przez gminę, w takiej sytuacji działka ze zgniotkiem mogłaby w przyszłości stać się miejscem, w którym znajdowałyby swoje miejsce gałęzie i pnie z działań pielęgnacyjnych zieleni prowadzonych na terenie miasta przez ZUK. Zauważono również, że zniknięcie z obszaru parku kulturowego zgniotka znacznie obniża wartości przyrodnicze tego miejsca.

Druga prezentacja dotyczyła rozmieszczenia i liczebności dzierlatki w Radomiu. Łukasz Stępień podsumował trwające od 2005 roku regularne obserwacje tego gatunku w naszym mieście. Opisał trwające od 2008 roku działania ochronne prowadzone przez członków Klubu, polegające na wyszukiwaniu gniazd i ich ochronie przed zniszczeniem podczas koszenia trawników. Prelegent przypomniał starania o przyjęcie przez Radę Miejską uchwały dotyczącej ochrony tego wyjątkowego gatunku oraz starań na rzecz przeznaczenia środków pieniężnych na jej ochronę w budżecie miasta. Uczestnicy spotkania dowiedzieli się, że w ostatnich latach liczebność dzierlatki silnie zmniejszyła się. Zdaniem referenta jest przesądzone, że – bez działań ochronnych – w najbliższym czasie ten obdarzony wyjątkowo pięknym śpiewem ptak zniknie z krajobrazu naszego miasta.

Wymiana zdań, która nastąpiła po prezentacji pokazała, że wielu uczestników spotkania ma jeszcze w pamięci czasy, kiedy w naszym mieście i w krajobrazie polnym regionu dzierlatka była gatunkiem pospolitym. Uczestnicy spotkania zastanawiali się nad powodami dramatycznego spadku liczebności. Jako powód wskazywano zanika transportu końskiego, brak pokarmu podczas śnieżnych zim, obejmowanie wykaszaniem coraz większych terenów na osiedlach i niszczenie gniazd przez psy. Referent stał na stanowisku, że wszystkie te powody w różnym stopniu mogły wpłynąć na zanik populacji, ale za najistotniejszy uznał niszczenie gniazd podczas wykaszania. Następnie dyskusja poszła w kierunku współdziałania między instytucjami miejskimi a Klubem. Przypomniano sprawę wykoszenia trzcinowiska na stawach kolomatacyjnych, które jest siedliskiem wielu rzadkich gatunków ptaków, wykoszenie, które odbyło się – przypomnijmy – wbrew wcześniejszym ustaleniom między miastem a Klubem.

Spotkanie trwało blisko trzy godziny z czego większość czasu zajęła dyskusja. Jesteśmy z tego bardzo zadowoleni. Ideą spotkania była (oprócz zaznajomienia mieszkańców z problemami ochrony gatunków i siedlisk na terenie naszego miasta) wymiana poglądów między członkami Klubu a mieszkańcami. Wśród gości byli członkowie Radomskiego Towarzystwa Fotograficznego oraz stowarzyszenia "4 Łapy". Ucieszyła nas obecność i udział w dyskusji przedstawicielki Wydziału Rolnictwa i  Ochrony Środowiska UM. Kolejne spotkania będą odbywały się w pierwszy piątek miesiąca o godzinie 18.00 w sali audiowizualnej muzeum. Niebawem na naszej stronie znajdą się informacje na temat tematyki.

Już teraz serdecznie zapraszamy na najbliższe spotkanie mieszkańców miasta i regionu!

KPRR