Obszar o powierzchni 15 116,4 ha objęty ochroną zgodnie z Dyrektywą Siedliskową  obejmuje przełomowy odcinek doliny Wisły, od ujścia Sanny powyżej Annopola do miasta Puławy. Na terenie byłego województwa radomskiego obszary Natura 2000 Małopolski Przełom Wisły PLB 140006 i Przełom Wisły w Małopolsce PLH 060045 zlokalizowane są jednocześnie (częściowo) w Obszarze Chronionego Krajobrazu Solec nad Wisłą i Obszarze Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Zwolenki. Wiśle towarzyszą liczne starorzecza, łachy i zastoiska, piaszczyste wyspy, namuliska, rozległe płaty zarośli wierzbowych oraz – lokalnie – płaty łęgów nadrzecznych. Część koryta rzeki jest obwałowana, a obszar międzywala zajęty jest przez ekstensywnie użytkowane łąki i zarośla wierzbowe. W górnym biegu rzeki, na stromych, wapiennych i lessowych skarpach wznoszących się nad doliną (osiągających miejscami nawet do 90 m wysokości względnej) występują cenne płaty muraw kserotermicznych. Do Wisły uchodzą liczne mniejsze cieki wodne i w tych rejonach spotyka się interesujące siedliska ekotonowe.

Dolina Wisły jest jedną z niewielu w Europie dużych rzek, zachowanych w stanie względnie naturalnym. Dolina na tym odcinku ma charakter przełomu i posiada unikalne walory krajobrazowe. Stwierdzono tu 10 rodzajów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG (24% powierzchni) oraz 21 gatunków z Załącznika II tej Dyrektywy. Obszar obejmuje fragment ostoi ptaków wodno – błotnych o randze europejskiej (IBA E 63), ważnej zarówno dla gatunków lęgowych jak i migrujących.

W "Paneuropejskiej strategii ochrony różnorodności biologicznej i krajobrazowej" Dolina Wisły została zaliczona do 10 systemów rzek Europy, którym nadano priorytet ochrony naturalnych walorów. Uważana jest za korytarz ekologiczny rangi europejskiej.

Typy SIEDLISK wymienione w Załączniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG

  • 3150 Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z (Nympheion, Potamion),
  • 3270 Zalewane muliste brzegi rzek,
  • 6120 Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae),
  • 6210 Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea) – priorytetowe są tylko murawy z istotnymi stanowiskami storczyków,
  • 6430 Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium),
  • 6440 Łąki selenicowe (Cnidion dubii),
  • 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris),
  • 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum),
  • 91E0 Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion),
  • 91I0 Ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae).

Zgodnie z informacjami zawartymi w standardowym formularzu danych - Zagrożenie dla walorów przyrodniczych tego obszarów stanowią przede wszystkim zanieczyszczenie wód Wisły, zarastanie muraw kserotermicznych przez drzewa i krzewy, projekt regulacji rzeki Wisły, presja na zabudowanie zboczy doliny w rejonie Kazimierz Dolny – Janowiec.

Na terenie obszaru Natura 2000 Małopolski Przełom Wisły PLB 140006 w granicach byłego województwa radomskiego nie występują rezerwaty przyrody.

Robert Małysa