W środę 16.12.2009 r. w siedzibie radomskiej delegatury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego odbyło się spotkanie "Ochrona ptaków w miastach i gminach regionu radomskiego".

Głównym tematem wystąpień i dyskusji była ochrona przed negatywnymi skutkami prac ociepleniowych i remontowych ptaków gnieżdżących się na budynkach. Sprawa jest nagląca. Ornitolodzy zauważyli, że w wyniku prac termomodernizacyjnych znikają dogodne miejsca lęgowe dla wielu chronionych gatunków ptaków. Negatywny przykład niektórych miast Europy Zachodniej pokazuje, że ptaki obecnie liczne i rozpowszechnione w nieodległej przyszłości mogą znacznie zmniejszyć swoją liczebność. Dotyczy to nawet tak pospolitych i na co dzień widywanych gatunków jak wróbel (Passer domesticus) czy kawka (Corvus monedula).

Spotkanie prowadził prezes Klubu Przyrodników Regionu Radomskiego Jacek Słupek. Przed przystąpieniem do dyskusji przedstawione zostały trzy prezentacje. Jako pierwszy głos zabrał Naczelnik Terenowego Wydziału w Radomiu Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska Mieczysław Kurowski. W swoim wystąpieniu przedstawiał prawne aspekty ochrony ptaków gnieżdżących się na budynkach. Omówił zakazy (m.in. płoszenia, niszczenia siedlisk) wynikające głównie z ustawy o ochronie przyrody z 2004 r., a odnoszące się do ptaków prawnie chronionych. Przedstawił kompetencje Generalnej i Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska w zakresie wydawania zgody na uchylenie zakazów w czasie prowadzenia prac budowlanych. Z jego wystąpienia jasno wynikało, że prowadzenie termomodernizacji na budynkach zasiedlonych przez ptaki, z reguły wymaga zgody odpowiedniego organu ochrony  środowiska.

Kolejnym prelegentem był Łukasz Stępień z Klubu Przyrodników Regionu Radomskiego, który scharakteryzował ptaki gnieżdżące się na budynkach. Wstępnie przedstawił również szacunkową liczebność i zagęszczenie tych gatunków w śródmieściu Radomia (efekt tegorocznych badań KPRR). W drugiej części swojego wystąpienia zasygnalizował problemy wynikające z gnieżdżenia się ptaków w budynkach mieszkalnych oraz przedstawił metody zatrzymania spadku populacji ptaków w miastach.

Jako ostatni prelegent wypowiadał się Sławomir Chmielewski, ornitolog – reprezentant Mazowiecko-Świętokrzyskiego Towarzystwa Ornitologicznego. W swojej prezentacji zwrócił uwagę na ważny, nieco zapomniany, problem występowania na strychach i stropodachach budynków mieszkalnych nietoperzy. Należy zdawać sobie sprawę, że te drobne owadożerne ssaki zakładają w szczytowych partiach budynków swoje kolonie lęgowe. Osoba określająca zasiedlenie budynku przez ptaki musi skontrolować budynek również pod kątem zasiedlenia go przez nietoperze.

Jako ostatni w tej części przemawiał Marek Słupek, kierownik Działu Przyrody Muzeum Okręgowego w Radomiu. Marek zaprezentował, a następnie rozprowadził wśród gości plakaty i ulotki, pierwszy efekt projektu edukacyjno-badawczego "Czynna ochrona pustułki i jerzyka w Radomiu – etap I". W ramach tego projektu jest przewidywane w dalszej kolejności zakup i wywieszenie kilkudziesięciu budek dla jerzyka i pustułki.

Relacjonując przebieg spotkania, trzeba wspomnieć o wypowiedzi Roberta Jóźwika z KPRR, który w mijającym roku wielokrotnie interweniował w administracjach spółdzielni, o przeprowadzanie prac termomodernizacyjnych w sposób przyjazny ptakom. Robert Jóźwik przedstawił swoje dobre i złe doświadczenia ze współpracy z radomskimi spółdzielniami. Zwracał uwagę, że wśród spółdzielców ciągle nie ma powszechnej świadomość, że aby niszczyć siedliska lęgowe należy mieć zgodę Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, a aby płoszyć ptaki Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Spotkanie zakończyła krótka dyskusja, w trakcie której Sławomir Chmielewski zwrócił uwagę na istotny wątek omawianego problemu. Do tej pory nie rzadkie były sytuacje, że sądy umarzały sprawy związane z niszczeniem siedlisk lub gniazd ptaków. Obecnie nastawienie sądów zmienia się, ponadto od pięciu lat podlegamy prawodawstwu i administracji unijnej, która działa szybko i skutecznie w przypadkach łamania prawa ochrony środowiska.

Należy podkreślić ogólny wniosek wypływający z prezentacji i dyskusji. Nie ma sprzeczności między funkcją techniczną stropodachów, a gnieżdżeniem się w nich ptaków.  Wloty do stropodachów podczas termomodernizacji nie powinny być zamykane, dlatego budki lęgowe należy stosować na zasadzie wyjątku w sytuacji, gdy ptaki gnieździły się w miejscach, które w czasie prac budowlanych z konieczności są likwidowane np. w szczelinach między płytami lub pod rynnami.

W najbliższym czasie planowane są kolejne spotkania: dla prokuratury i policji oraz dla samorządowców i spółdzielców z Radomia. O dacie spotkań poinformujemy po Świętach na stronie.

spotkanie01 spotkanie02 spotkanie03 spotkanie04 spotkanie05 spotkanie06 spotkanie07 spotkanie08

KPRR